- పెట్టుబడులకు ఊతం, తయారీ వ్యయాల తగ్గింపు, ఉద్యోగాల కల్పనకు ప్రాధాన్యం!
- ప్రాజెక్టులకు వేగంగా అనుమతులు.. దిగుమతి ముడిసరుకులపై సుంకాల హేతుబద్ధీకరణకు సూచనలు
- ప్రభుత్వ పెట్టుబడుల కంటే వాటి అమలుపై దృష్టి పెట్టాలంటున్న ఆర్థిక నిపుణులు
- వృత్తి విద్య, అప్రెంటిస్షిప్ ద్వారా విద్యార్థులకు ఉద్యోగ నైపుణ్యాలు అందించాలని ప్రతిపాదన
న్యూఢిల్లీ, ఆంధ్రప్రభ :
కేంద్ర బడ్జెట్ 2027–28 రూపకల్పనకు సన్నాహాలు కొనసాగుతున్నాయి. పెరుగుతున్న ఆహార ధరలు కుటుంబాల బడ్జెట్లపై ఒత్తిడి పెంచుతుండగా.. పన్నుల వసూళ్లలో మందగమనం, సబ్సిడీల భారం ప్రభుత్వ ఖజానాపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఆర్థిక వృద్ధికి అవసరమైన పెట్టుబడులు కొనసాగించడం, కొత్త ఉద్యోగాలను సృష్టించడం, అదే సమయంలో ద్రవ్యలోటు మరింత పెరగకుండా చూడటం కేంద్రానికి కీలక సవాలుగా మారింది. ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని పెంచడమే కాకుండా, కేటాయించిన నిధులు ఎంత సమర్థంగా ఖర్చవుతున్నాయన్న అంశంపైనా దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉందని ఆర్థికవేత్తలు సూచిస్తున్నారు.
ప్రాజెక్టులకు అనుమతులు వేగంగా ఇవ్వడం, పరిశ్రమలకు అవసరమైన ముడిసరుకుల ధరలను తగ్గించడం, తయారీ రంగం పోటీతత్వాన్ని పెంచడం, ఉద్యోగాలకు అవసరమైన ప్రాక్టికల్ నైపుణ్యాలు అందించడం వంటి అంశాలు బడ్జెట్ ప్రాధాన్యాల్లో ఉండాలని అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ నవంబర్ 20న ఉపాధి, కార్మిక రంగ ప్రతినిధులతో బడ్జెట్ ముందస్తు సంప్రదింపులు నిర్వహించారు. అంతకుముందు ఆర్థికవేత్తలు, మౌలిక సదుపాయాల సంస్థలు, వివిధ పరిశ్రమల ప్రతినిధులతోనూ సమావేశాలు జరిగాయి.
ద్రవ్యలోటు.. ప్రభుత్వ ఆదాయంపై ఒత్తిడి
2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి స్థూల దేశీయోత్పత్తి (జీడీపీ)లో ద్రవ్యలోటును 4.3 శాతానికి పరిమితం చేయాలని కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ప్రభుత్వానికి వచ్చే ఆదాయం కంటే ఖర్చులు ఎంత ఎక్కువగా ఉన్నాయో తెలిపేదే ద్రవ్యలోటు. అప్పుల ద్వారా సమకూర్చే మొత్తాన్ని మినహాయించి ఆదాయ, వ్యయాల మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని జీడీపీలో శాతంగా లెక్కిస్తారు.
ఐసీఆర్ఏ చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ అదితి నాయర్ అంచనా ప్రకారం.. ఎరువులు, ఇంధన సబ్సిడీలపై ఖర్చు పెరగడం, ప్రభుత్వ ఆదాయ వసూళ్లు ఆశించిన స్థాయిలో లేకపోవడం వల్ల 4.3 శాతం ద్రవ్యలోటు లక్ష్యాన్ని మించి సుమారు రూ.1.3 లక్షల కోట్ల నుంచి రూ.1.4 లక్షల కోట్ల వరకు అదనపు భారం ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి ఆరు నెలల్లో స్థూల పన్ను ఆదాయం వృద్ధి కేవలం 6.1 శాతానికే పరిమితమైంది. ఎక్సైజ్ వసూళ్లు తగ్గడం, వ్యక్తిగత ఆదాయపు పన్ను వృద్ధి మందగించడం దీనికి కారణాలుగా ఆమె పేర్కొన్నారు.
అయితే, ఇతర విభాగాల్లో ఖర్చులను తగ్గించడం ద్వారా ఈ లోటులో కొంత భాగాన్ని భర్తీ చేయవచ్చని నాయర్ అభిప్రాయపడ్డారు. 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వ వ్యయ పొదుపులు రూ.1.6 లక్షల కోట్ల నుంచి రూ.1.7 లక్షల కోట్ల వరకు ఉన్నాయని గుర్తుచేశారు. చిన్న మొత్తాల పొదుపు పథకాల్లోకి వచ్చే నిధులు కూడా పెరుగుతున్నాయని, 2026–27 తొలి అర్ధభాగంలో ఈ వసూళ్లు 54 శాతం పెరిగాయని తెలిపారు. బడ్జెట్లో అంచనా వేసిన మొత్తాన్ని కూడా ఇవి మించే అవకాశం ఉందన్నారు. దీంతో ద్రవ్యలోటు పెరిగినా, బాండ్ల మార్కెట్ నుంచి అదనంగా అప్పులు తీసుకోవాల్సిన అవసరం తప్పనిసరిగా ఏర్పడకపోవచ్చని వివరించారు.
ఎలారా సెక్యూరిటీస్ డిప్యూటీ హెడ్ ఆఫ్ రీసెర్చ్, ఎకనామిస్ట్ గరిమా కపూర్ అంచనా ప్రకారం.. 2027–28లో నామినల్ జీడీపీ వృద్ధి 10.5 నుంచి 11 శాతం మధ్య ఉండవచ్చు. ఇందులో వాస్తవ ఆర్థిక వృద్ధి 7 నుంచి 7.2 శాతం వరకు ఉంటుందని, మిగిలిన వృద్ధి ధరల మార్పుల వల్ల నమోదవుతుందని ఆమె పేర్కొన్నారు. 2026–27లో చమురు, ఇతర వస్తువుల ధరల పెరుగుదల ఒత్తిడి తగ్గుతుందన్న అంచనాపై ఈ గణాంకాలు ఆధారపడి ఉన్నాయని వివరించారు. స్థూల పన్ను ఆదాయంలో పన్ను వృద్ధి సామర్థ్యం (ట్యాక్స్ బోయన్సీ) 1.2 నుంచి 1.25 మధ్య ఉండేలా అంచనాలు రూపొందించవచ్చని ఆమె సూచించారు.
క్రిసిల్ లిమిటెడ్ చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ ధర్మకీర్తి జోషి మాత్రం అదనపు నిధుల సమీకరణకు ప్రైవేటీకరణ, ప్రభుత్వ ఆస్తుల నగదీకరణను వేగవంతం చేయాలని సూచించారు. ప్రభుత్వ రంగ ఆస్తుల నుంచి నిధులు సమకూర్చడం ద్వారా మౌలిక సదుపాయాలు, ఇతర అభివృద్ధి పెట్టుబడులకు మరింత అవకాశం ఉంటుందని అభిప్రాయపడ్డారు.
పెట్టుబడులు.. కేటాయింపుల కంటే అమలే కీలకం
ప్రస్తుత బడ్జెట్లో కేంద్ర ప్రభుత్వం మూలధన వ్యయానికి (క్యాపిటల్ ఎక్స్పెండిచర్) రూ.12.2 లక్షల కోట్లు కేటాయించింది. 2025–26 సవరించిన అంచనాల్లోని సుమారు రూ.11 లక్షల కోట్లతో పోలిస్తే ఇది ఎక్కువ. రవాణా, రోడ్లు, ఇతర మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం వంటి దీర్ఘకాలిక ఆస్తుల సృష్టికి ఈ నిధులను వినియోగిస్తారు.
అయితే, బడ్జెట్లో నిధులు కేటాయించడం మాత్రమే సరిపోదని, వాటిని నిర్ణీత సమయంలో ఖర్చు చేసి ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేయడం ముఖ్యమని అదితి నాయర్ పేర్కొన్నారు. 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరం జూలై–సెప్టెంబర్ త్రైమాసికంలో కేంద్ర మూలధన వ్యయ వృద్ధి గణనీయంగా తగ్గిందని తెలిపారు. ఏప్రిల్–జూన్ త్రైమాసికంలో 23.7 శాతంగా ఉన్న వృద్ధి, జూలై–సెప్టెంబర్ నాటికి 2.8 శాతానికి పడిపోయిందని వివరించారు. ఈ మందగమనం జీడీపీ వృద్ధిపై ప్రభావం చూపవచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు.
పూర్తి ఆర్థిక సంవత్సరానికి బడ్జెట్లో నిర్దేశించిన మూలధన వ్యయ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలంటే, అక్టోబర్–మార్చి రెండో అర్ధభాగంలో 16.2 శాతం వృద్ధి సాధించాల్సి ఉంటుందని నాయర్ పేర్కొన్నారు.
మూలధన వ్యయ వృద్ధి వివరాలు
| 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరం కాలం | ఏడాదితో పోలిస్తే మూలధన వ్యయ వృద్ధి | వివరాలు |
|---|---|---|
| ఏప్రిల్–జూన్ | 23.7 శాతం | నమోదైన వృద్ధి |
| జూలై–సెప్టెంబర్ | 2.8 శాతం | నమోదైన వృద్ధి |
| ఏప్రిల్–సెప్టెంబర్ | 12.7 శాతం | నమోదైన వృద్ధి |
| అక్టోబర్–మార్చి | 16.2 శాతం | పూర్తి ఏడాది బడ్జెట్ అంచనాను చేరుకోవడానికి అవసరమైన వృద్ధి |
మూలం: ఐసీఆర్ఏ చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ అదితి నాయర్ అంచనాలు. అక్టోబర్–మార్చి కాలానికి 16.2 శాతం అనేది లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి అవసరమైన వృద్ధి మాత్రమే. ఇది ముందస్తు అంచనా కాదు.
ప్రైవేటు పెట్టుబడులు కూడా క్రమంగా పుంజుకుంటున్నాయని గరిమా కపూర్ అభిప్రాయపడ్డారు. గత కొన్నేళ్లుగా ప్రభుత్వం మౌలిక సదుపాయాలపై పెట్టిన పెట్టుబడులు ప్రైవేటు సంస్థలు విస్తరణ చేపట్టేందుకు అనుకూల వాతావరణాన్ని కల్పించాయని పేర్కొన్నారు. కొత్తగా భారీ కేటాయింపులు చేయడం కంటే ప్రాజెక్టులకు అనుమతులు సులభంగా లభించేలా చూడటం, నిబంధనలను సరళీకరించడం కొనసాగించాలని సూచించారు.
ఒక సంస్థ పెట్టుబడి ప్రకటించినంత మాత్రాన అది వెంటనే కార్యరూపం దాల్చదని, అవసరమైన అనుమతులు ఆలస్యమైతే ప్రాజెక్టులు కాగితాలకే పరిమితమయ్యే ప్రమాదం ఉంటుందని ఆమె వివరించారు. అందువల్ల ఇప్పటికే ప్రకటించిన పెట్టుబడులు వాస్తవరూపం దాల్చేందుకు అనుమతుల ప్రక్రియను వేగవంతం చేయాలని సూచించారు. అభివృద్ధి చెందుతున్న కొత్త పరిశ్రమల్లో పరిశోధన, అభివృద్ధి (ఆర్అండ్డీ)కి లక్ష్యిత ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వడంతో పాటు కొత్త రంగాల్లో సరఫరా వ్యవస్థలను నిర్మించేందుకు సహకారం అందించాలని అభిప్రాయపడ్డారు.
తయారీ రంగానికి ముడిసరుకుల వ్యయం తగ్గించాలి
దేశీయ తయారీ రంగం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో పోటీపడాలంటే దిగుమతి చేసుకునే విడిభాగాలు, ముడిసరుకుల ధరలు తగ్గాల్సిన అవసరం ఉందని ఆర్థికవేత్తలు పేర్కొంటున్నారు. దేశంలోనే సరఫరా వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేస్తున్న రంగాలకు అవసరమైన దిగుమతి వస్తువులపై కస్టమ్స్ సుంకాలను మరింత హేతుబద్ధీకరించాలని గరిమా కపూర్ సూచించారు. అవసరమైన చోట సుంకాలు తగ్గించడం ద్వారా ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని నియంత్రించవచ్చని అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇటీవల కుదిరిన స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలు (ఎఫ్టీఏ) భారతీయ ఉత్పత్తులకు కొత్త మార్కెట్లను తెరిచాయని ధర్మకీర్తి జోషి పేర్కొన్నారు. అయితే, ఆ అవకాశాలను దీర్ఘకాలిక ఎగుమతుల వృద్ధిగా మార్చుకోవాలంటే ఉత్పాదకత పెరగాలని, రవాణా, లాజిస్టిక్స్, మౌలిక సదుపాయాలు మెరుగుపడాలని సూచించారు. పరిశోధన, అభివృద్ధి పెట్టుబడులకూ అధిక ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని తెలిపారు.
తయారీ రంగం పోటీతత్వాన్ని పెంచడానికి, ఎగుమతుల వృద్ధిని కొనసాగించడానికి ఈ చర్యలు అవసరమని జోషి అభిప్రాయపడ్డారు. అలాగే, ఇంధన భద్రతపైనా ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టాలని సూచించారు. ఇంధన నిల్వ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, ప్రత్యామ్నాయ సరఫరా ఏర్పాట్లను బలోపేతం చేయడం, పునరుత్పాదక ఇంధన వినియోగాన్ని వేగవంతం చేయడం, విద్యుత్ ప్రసార మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం ద్వారా సరఫరాలో స్థిరత్వం సాధించవచ్చని పేర్కొన్నారు.
ధరల పెరుగుదలతో కుటుంబాలపై ఒత్తిడి
మరోవైపు, నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు పెరగడం కుటుంబాల ఖర్చులపై ప్రభావం చూపుతోంది. కేంద్ర గణాంకాలు, కార్యక్రమాల అమలు మంత్రిత్వ శాఖ గణాంకాల ప్రకారం.. రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం సెప్టెంబర్లో 5.54 శాతంగా ఉండగా, అక్టోబర్లో 6.09 శాతానికి పెరిగింది. ఆహార ద్రవ్యోల్బణం కూడా 8.94 శాతానికి చేరింది. కిరాణా సరుకుల కొనుగోలుకే కుటుంబాల ఆదాయంలో ఎక్కువ భాగం ఖర్చవుతుండటంతో ఇతర అవసరాలపై వ్యయం తగ్గే అవకాశం ఉంది. ఆదాయాలు కూడా అదే స్థాయిలో పెరిగితేనే వినియోగం నిలకడగా కొనసాగుతుందని ఆర్థికవేత్తలు చెబుతున్నారు.
ఈ నేపథ్యంలో ఉపాధి అవకాశాలు, మెరుగైన వేతనాలు ఆర్థిక వ్యవస్థలో డిమాండ్ను పెంచేందుకు కీలకమని ధర్మకీర్తి జోషి పేర్కొన్నారు. పర్యాటక రంగానికి లక్ష్యిత ప్రోత్సాహకాలు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి ద్వారా పెద్ద సంఖ్యలో ఉద్యోగాలు సృష్టించే అవకాశం ఉందని సూచించారు. ఉపాధి కల్పనకు విస్తృత అవకాశాలున్న రంగంగా పర్యాటకాన్ని గుర్తించి, అవసరమైన విధానపరమైన సహకారం అందించాలని అభిప్రాయపడ్డారు.
విద్యార్థులకు ఉద్యోగ నైపుణ్యాలు
చదువు పూర్తయ్యాక ఉద్యోగం పొందేందుకు అవసరమైన ప్రాక్టికల్ నైపుణ్యాలను విద్యార్థులకు ముందుగానే అందించాలని జోషి సూచించారు. వృత్తి విద్య, అప్రెంటిస్షిప్ ప్రోగ్రామ్లను పాఠశాల స్థాయి నుంచే నమ్మకమైన, ఆకర్షణీయమైన కెరీర్ మార్గాలుగా తీర్చిదిద్దాలని పేర్కొన్నారు. పాఠ్యప్రణాళికలో నైపుణ్య ఆధారిత విద్యకు చోటు కల్పించి, ప్రతి విద్యార్థి కనీసం ఒక ప్రాక్టికల్ స్కిల్ నేర్చుకునేలా చూడాలని సూచించారు.
దీంతో విద్యాభ్యాసం నుంచి ఉద్యోగ రంగంలోకి మారడం సులభమవుతుందని, పరిశ్రమల విస్తరణతో ఏర్పడే ఉద్యోగ అవకాశాలను యువత వినియోగించుకోగలదని అభిప్రాయపడ్డారు. ఉద్యోగాలకు అవసరమైన నైపుణ్యాలు అందుబాటులో ఉంటేనే పరిశ్రమల వృద్ధి నిజమైన ఉపాధి కల్పనగా మారుతుందని పేర్కొన్నారు.
మొత్తంగా, ప్రభుత్వ ఆర్థిక పరిస్థితిపై ఒత్తిడి ఉన్న నేపథ్యంలో 2027–28 బడ్జెట్లో కొత్త కేటాయింపులతో పాటు ఇప్పటికే చేపట్టిన ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేయడం, ప్రైవేటు పెట్టుబడులకు అనుకూల వాతావరణం కల్పించడం, తయారీ వ్యయాలను తగ్గించడం, ఉద్యోగ నైపుణ్యాలను పెంపొందించడం కీలకంగా మారనున్నాయి. బడ్జెట్ రోజున ప్రకటించే కేటాయింపులకంటే వాటి అమలు, ఆర్థిక వ్యవస్థలో కలిగించే ప్రభావమే దీర్ఘకాలంలో వృద్ధి, ఉపాధి, కుటుంబాల ఆదాయాలను నిర్ణయించనున్నాయని ఆర్థికవేత్తల అభిప్రాయం.