న్యూఢిల్లీ, ఆంధ్రప్రభ :
నల్ల సముద్రంలో నౌకలపై జరిగిన డ్రోన్ దాడుల్లో చిక్కుకున్న ఏడుగురు భారతీయ నావికులను రక్షించడంతోపాటు, గాయపడిన వారికి వైద్యసేవలు అందించి, వారిని సురక్షితంగా స్వదేశానికి పంపడంలో సహకరించిన బల్గేరియా ప్రభుత్వానికి భారత విదేశాంగ మంత్రి డాక్టర్ ఎస్. జైశంకర్ కృతజ్ఞతలు తెలిపారు. ఈ ఏడాది అక్టోబర్ 6న బల్గేరియా తీరానికి సమీపంలోని నల్ల సముద్ర జలాల్లో వాణిజ్య నౌకలపై డ్రోన్ దాడులు జరిగాయి. ఈ ఘటనలో ‘ఎంవీ ఏబుల్’ నౌకలో ఉన్న ఏడుగురు భారతీయులతోపాటు మొత్తం 18 మంది సిబ్బందిని బల్గేరియా అధికారులు రక్షించారు. గాయపడిన వారికి ఆ దేశంలోని వర్ణ నగరంలో వైద్యచికిత్స అందించారు. నావికుల ప్రాణాలు కాపాడటమే కాకుండా, వారిని స్వదేశానికి పంపడంలోనూ బల్గేరియా అందించిన సహకారాన్ని జైశంకర్ ప్రత్యేకంగా ప్రశంసించారు.
న్యూఢిల్లీలోని హైదరాబాద్ హౌస్లో పర్యటనకు వచ్చిన బల్గేరియా విదేశాంగ మంత్రి వెలిస్లావా పెట్రోవా-చమోవాతో జైశంకర్ శనివారం సమావేశమయ్యారు. ఈ సందర్భంగా ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు, వాణిజ్యం, అనుసంధానం, పెట్టుబడులు, సాంకేతికత, భద్రత, నైపుణ్యాల మార్పిడి తదితర రంగాల్లో సహకారంపై సమీక్షించారు.
భవిష్యత్తులో సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసుకునేందుకు చేపట్టాల్సిన చర్యలపై చర్చించారు. నల్ల సముద్ర ప్రాంతంలో నెలకొన్న భద్రతా సంక్షోభానికి దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కనుగొనేందుకు భారత్ చేస్తున్న ప్రయత్నాలను బల్గేరియా మంత్రి ప్రశంసించారు. ఈ ప్రాంతంలో శాంతి, భద్రత నెలకొంటే ఆహార ధాన్యాలు, ఎరువులు, చమురు వంటి కీలక సరుకుల రవాణాకు భరోసా లభిస్తుందని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.
బల్గేరియా రోడ్డు ప్రమాద మృతులకు సంతాపం..
సమావేశం ప్రారంభంలో జైశంకర్ బల్గేరియాలో నవంబర్ 10న జరిగిన ఘోర రోడ్డు ప్రమాదాన్ని ప్రస్తావించారు. సోఫియా, బుర్గాస్ నగరాలను కలిపే ట్రాకియా మోటార్వేపై దట్టమైన పొగమంచు కారణంగా దృశ్యమానత తగ్గడంతో ఈ ప్రమాదం చోటుచేసుకుంది. సుమారు 50 నుంచి 86 వాహనాలు ఒకదానికొకటి ఢీకొన్న ఈ ఘటనలో 12 మంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, మరో 46 నుంచి 50 మంది గాయపడ్డారు. మృతుల కుటుంబాలకు జైశంకర్ ప్రగాఢ సానుభూతి తెలిపారు. గాయపడిన వారు త్వరగా కోలుకోవాలని ఆకాంక్షించారు. అనంతరం నల్ల సముద్రంలో దాడులకు గురైన నౌకల్లోని భారతీయ నావికులను రక్షించడంలో, స్వదేశానికి తరలించడంలో బల్గేరియా అందించిన సహకారాన్ని ప్రస్తావిస్తూ ఆ దేశ ప్రభుత్వానికి ధన్యవాదాలు తెలిపారు.
సోఫియా పర్యటనతో సంబంధాలకు కొత్త ఊపు..
ఈ ఏడాది జూన్లో తాను బల్గేరియా రాజధాని సోఫియాలో పర్యటించిన విషయాన్ని జైశంకర్ గుర్తుచేసుకున్నారు. ఆ పర్యటన భారత్–బల్గేరియా సంబంధాలకు కొత్త శక్తిని, ప్రోత్సాహాన్ని ఇచ్చిందని పేర్కొన్నారు. అప్పటి నుంచి ఇరు దేశాల మధ్య సహకారాన్ని మరింత విస్తరించేందుకు చేపట్టిన చర్యలను ప్రస్తుత సమావేశంలో సమీక్షిస్తున్నట్లు తెలిపారు. వాణిజ్యం, పెట్టుబడులతోపాటు రక్షణ, విద్య, శాస్త్రసాంకేతిక రంగాలు, కృత్రిమ మేధ, అంతరిక్షం, పర్యాటకం, ప్రజల రాకపోకలు, నైపుణ్యాల మార్పిడి వంటి విస్తృత అంశాలు చర్చకు వచ్చినట్లు వివరించారు. భద్రత, సాంకేతికత, అనుసంధాన రంగాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని పెంచుకోవాల్సిన అవసరాన్ని ఇరువురు నేతలు గుర్తించారు.
భవిష్యత్తు కార్యాచరణకు సమగ్ర రోడ్మ్యాప్..
భారత్, బల్గేరియా బృందాలు ద్వైపాక్షిక సహకారానికి సంబంధించి సమగ్ర కార్యాచరణ ప్రణాళికను రూపొందించినట్లు జైశంకర్ వెల్లడించారు. ఇరు దేశాల మధ్య భవిష్యత్తులో చేపట్టాల్సిన కార్యక్రమాలు, పరస్పర సహకారానికి సంబంధించిన అంశాలను ఈ రోడ్మ్యాప్లో పొందుపరిచినట్లు తెలిపారు. సమావేశంలో దీనికి ఆమోదం తెలపడం ద్వారా రానున్న రోజుల్లో ఇరు దేశాల సంబంధాలను ఏ దిశగా ముందుకు తీసుకెళ్లాలనే దానిపై స్పష్టత వస్తుందని పేర్కొన్నారు. వాణిజ్యం, అనుసంధానం, పెట్టుబడులు, సాంకేతికత, భద్రత, నైపుణ్యాల చలామణీ వంటి రంగాల్లో ఈ ప్రణాళిక మార్గదర్శకంగా నిలవనుంది.
భారత్–ఈయూ ఒప్పందంతో వాణిజ్యానికి ఊతం
యూరోపియన్ యూనియన్ (ఈయూ)తో భారత్ సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసుకునే దిశగా బల్గేరియా అందిస్తున్న మద్దతుకు జైశంకర్ కృతజ్ఞతలు తెలిపారు. భారత్–ఈయూ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం త్వరలో అమల్లోకి వస్తుందని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. ఈ ఒప్పందం ఇరు పక్షాల మధ్య వాణిజ్యం, సాంకేతికత, నైపుణ్యాల రంగాల్లో కొత్త అవకాశాలకు మార్గం సుగమం చేస్తుందని పేర్కొన్నారు. ఒప్పందం అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత దాని ద్వారా లభించే అవకాశాలను అందిపుచ్చుకునేందుకు ఇరు దేశాల వ్యాపార సంస్థలు చురుగ్గా పరస్పర సంప్రదింపులు, వ్యాపార మార్పిడి కార్యక్రమాలు చేపట్టాలని ఇరువురు నేతలు అభిప్రాయపడ్డారు. భారత్–ఈయూ మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలు మరింత విస్తరించేందుకు ప్రభుత్వాల మధ్య ఒప్పందాలతోపాటు వ్యాపార వర్గాల ప్రత్యక్ష భాగస్వామ్యం కూడా కీలకమని పేర్కొన్నారు.
ఈయూతో భద్రత, రక్షణ భాగస్వామ్యం
భారత్–ఈయూ మధ్య విస్తరిస్తున్న సహకారాన్ని కూడా జైశంకర్ ప్రస్తావించారు. ఇరు పక్షాల మధ్య భద్రత, రక్షణ భాగస్వామ్య ఒప్పందం కుదరడంతోపాటు, ప్రజల రాకపోకలు, నైపుణ్యాల చలామణీకి సంబంధించిన చట్రం ఖరారైనట్లు తెలిపారు. పరిశోధన, ఆవిష్కరణలకు సంబంధించిన ‘హారైజన్ యూరప్’ కార్యక్రమంపై చర్చలు కూడా పూర్తయ్యాయని వెల్లడించారు. అలాగే ఏడో భారత్–ఈయూ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య సమీక్ష సమావేశం నిర్వహించిన విషయాన్ని ప్రస్తావించారు. ఈ పరిణామాలు భారత్–యూరప్ సంబంధాల్లో విస్తృత సహకారానికి దోహదపడతాయని పేర్కొన్నారు. వాణిజ్యం, సాంకేతికత, నైపుణ్యాల రంగాల్లో యూరప్తో మరింతగా కలిసి పనిచేయాలని భారత్ భావిస్తున్నట్లు తెలిపారు.
ఐఎంఈసీ సహా అనుసంధాన ప్రాజెక్టులపై చర్చ
భారత్–మిడిల్ ఈస్ట్–యూరప్ ఎకనామిక్ కారిడార్ (ఐఎంఈసీ)తోపాటు ఇతర అనుసంధాన కార్యక్రమాల భవిష్యత్తు అవకాశాలపైనా జైశంకర్, పెట్రోవా-చమోవా చర్చించారు. వాణిజ్య, రవాణా సంబంధాలను విస్తరించడంలో ఈ ప్రాజెక్టుల పాత్రపై తమ అభిప్రాయాలను పంచుకున్నారు. ప్రాంతీయ అనుసంధానం మెరుగుపడితే సరుకుల రవాణా, వ్యాపార కార్యకలాపాలకు మరింత అవకాశాలు ఏర్పడతాయని ఇరువురు నేతలు అభిప్రాయపడ్డారు.
ద్వైపాక్షిక సంబంధాలతోపాటు యూరప్ స్థాయిలో, అంతర్జాతీయ బహుళపక్ష వేదికలపైనా భారత్, బల్గేరియాకు సుదీర్ఘకాలంగా సన్నిహిత సహకార చరిత్ర ఉందని జైశంకర్ పేర్కొన్నారు. ఈ బలమైన పునాదుల ఆధారంగా భవిష్యత్తులో ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలను మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు విస్తృత అవకాశాలున్నాయని స్పష్టం చేశారు.