Sheikh Hasina Return – India Bangladesh Relations | హసీనా రాకకు ఢాకా బ్రేక్.. అప్పగింత పేరుతో కొత్త డ్రామా!
- డిసెంబరులో స్వదేశానికి వస్తానంటున్న మాజీ ప్రధాని హసీనా..
- పాస్పోర్టు కోసం రెండోసారి విజ్ఞప్తి..
- స్వచ్ఛందంగా తిరిగొస్తానంటే అడ్డంకులెందుకు?
- భారత్ నుంచి అప్పగించాలని పట్టుబడుతున్న బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం..
- హసీనా రాకను కావాలనే ఆలస్యం చేస్తోందని ఆరోపణలు
Sheikh Hasina Return – India Bangladesh Relations | ఆంధ్రప్రభ వెబ్, అంతర్జాతీయ ప్రతినిధి : బంగ్లాదేశ్ మాజీ ప్రధాని షేక్ హసీనా స్వదేశానికి తిరిగి రావాలన్న ప్రయత్నాలు మరోసారి అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో చర్చనీయాంశమయ్యాయి. డిసెంబరులో బంగ్లాదేశ్కు తిరిగి వెళ్లాలని భావిస్తున్న ఆమె.. అందుకు అవసరమైన పాస్పోర్టు, జాతీయ గుర్తింపు కార్డు జారీ చేయాలని కోరుతూ న్యూఢిల్లీలోని బంగ్లాదేశ్ హైకమిషన్కు రెండోసారి విజ్ఞప్తి చేశారు. అయితే హసీనాను భారత్ నుంచి అప్పగించాలని ఢాకా ప్రభుత్వం పట్టుబడుతోంది. ఆమె స్వచ్ఛందంగా స్వదేశానికి తిరిగి వెళ్లేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నప్పటికీ, అప్పగింత ప్రక్రియ పేరుతో బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం జాప్యం చేస్తోందని ఈ వ్యవహారంతో సంబంధం ఉన్న వర్గాలు ఆరోపిస్తున్నాయి. మరోవైపు హసీనా స్వచ్ఛందంగా తిరిగి వెళ్లేందుకు భారత్ ఎలాంటి అడ్డంకులు సృష్టించడం లేదని సంబంధిత వర్గాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
డిసెంబరులో తిరిగొస్తానంటున్న హసీనా!
79 ఏళ్ల షేక్ హసీనా 2024 ఆగస్టులో విద్యార్థుల నేతృత్వంలో జరిగిన తిరుగుబాటుతో తన ప్రభుత్వం కూలిపోయినప్పటి నుంచి భారత్లోనే ఉంటున్నారు. అప్పటి నుంచి బంగ్లాదేశ్ రాజకీయ పరిణామాలు అనేక మలుపులు తిరిగాయి. నిరసనకారులపై అణచివేతకు సంబంధించిన కేసులో ఆమెకు అక్కడి న్యాయస్థానం మరణశిక్ష విధించింది. అయినప్పటికీ డిసెంబరులో స్వదేశానికి తిరిగి వెళ్లాలన్న ఉద్దేశంతో ఉన్నట్లు ఇటీవల ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలలో హసీనా వెల్లడించారు. బంగ్లాదేశ్కు వెళ్లిన తర్వాత న్యాయస్థానం ఎదుట లొంగిపోయేందుకు కూడా సిద్ధంగా ఉన్నట్లు ఆమె వైఖరి చెబుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో స్వదేశ ప్రయాణానికి అవసరమైన పత్రాల కోసం ప్రయత్నాలు ముమ్మరం చేశారు.
రెండోసారి పాస్పోర్టు కోసం విజ్ఞప్తి
హసీనా తరఫున వ్యవహరిస్తున్న లండన్కు చెందిన న్యాయ సంస్థ మ్యాట్రిక్స్ ఛాంబర్స్ (Matrix Chambers) నవంబర్ 9న న్యూఢిల్లీలోని బంగ్లాదేశ్ హైకమిషన్కు ఈ-మెయిల్ పంపింది. హసీనాకు కొత్త పాస్పోర్టు, జాతీయ గుర్తింపు కార్డు జారీ చేయాలని కోరింది. అయితే ఆమె తరఫున వ్యవహరించేందుకు న్యాయ సంస్థకు అధికారిక అనుమతి లేదని ఢాకా అధికారులు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.
దీంతో గురువారం (నవంబర్ 19) ఆ న్యాయ సంస్థ మరోసారి లేఖ పంపింది. ఈసారి హసీనా స్వయంగా సంతకం చేసిన అధికార పత్రాన్ని కూడా జతచేసింది. తన తరఫున పాస్పోర్టు, జాతీయ గుర్తింపు కార్డు కోసం దరఖాస్తు చేసేందుకు న్యాయ సంస్థకు అనుమతి ఇస్తున్నట్లు అందులో పేర్కొన్నారు. దీంతో హసీనా ప్రయాణ పత్రాల వ్యవహారం మరోసారి తెరపైకి వచ్చింది.
అప్పగింతే కావాలంటున్న ఢాకా!
హసీనా పాస్పోర్టు కోసం తొలిసారి విజ్ఞప్తి చేసిన వెంటనే బంగ్లాదేశ్ విదేశాంగ శాఖ సహాయ మంత్రి హుమాయున్ కబీర్ తీవ్రంగా స్పందించారు. హసీనాను హంతకురాలు, ఉగ్రవాదిగా అభివర్ణిస్తూ.. ఆమెను భారత్ నుంచి అప్పగించాలని తమ ప్రభుత్వం పట్టుబడుతుందని ప్రకటించారు. ఆమె ప్రభుత్వ హయాంలో నిరసనకారులపై జరిగిన అణచివేతలో 2,000 మందికిపైగా మరణించారని ఆరోపించారు. ఉగ్రవాదులకు బంగ్లాదేశ్ పాస్పోర్టులు జారీ చేయబోదని వ్యాఖ్యానించారు.
స్వచ్ఛందంగా వస్తానంటే అప్పగింత ఎందుకు?
ఈ వ్యవహారంలో ఇప్పుడు ప్రధానంగా తలెత్తుతున్న ప్రశ్న ఇదే. హసీనా స్వయంగా స్వదేశానికి తిరిగి వెళ్లి న్యాయస్థానం ఎదుట లొంగిపోతానని చెబుతున్నప్పుడు.. ఆమెను భారత్ నుంచి అప్పగించాలని బంగ్లాదేశ్ ఎందుకు పట్టుబడుతోంది? అన్నది చర్చనీయాంశమైంది.
అప్పగింత అనేది ఒక దేశం నుంచి మరో దేశానికి వ్యక్తిని చట్టపరమైన ప్రక్రియ ద్వారా బదిలీ చేసే విధానం. సాధారణంగా సంబంధిత వ్యక్తి స్వచ్ఛందంగా తిరిగి వెళ్లడానికి సిద్ధంగా లేనప్పుడు ఈ ప్రక్రియను ఆశ్రయిస్తారు. అయితే హసీనా స్వయంగా తిరిగి వెళ్లాలనుకుంటున్న నేపథ్యంలో అప్పగింత ప్రక్రియను ముందుకు తీసుకురావడం వెనుక ఉద్దేశం ఏమిటని ఈ వ్యవహారంతో సంబంధం ఉన్న వర్గాలు ప్రశ్నిస్తున్నాయి.
ఒకవైపు పాస్పోర్టు, ప్రయాణ పత్రాలు జారీ చేయకుండా.. మరోవైపు అప్పగింత కోసం పట్టుబట్టడం ద్వారా ఆమె స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చే మార్గాన్ని బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వమే సంక్లిష్టం చేస్తోందని ఆ వర్గాలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి. ఈ పరిణామాలను బట్టి చూస్తే ప్రస్తుతం హసీనా తిరుగు ప్రయాణానికి ప్రధాన అడ్డంకి ప్రయాణ పత్రాల జారీయేనని పేర్కొంటున్నాయి.
భారత్ నుంచి ఎలాంటి అడ్డంకులు లేవు!
హసీనా స్వచ్ఛందంగా బంగ్లాదేశ్కు తిరిగి వెళ్లే విషయంలో భారత్ ఎలాంటి అడ్డంకులు సృష్టించడం లేదని ఈ వ్యవహారంపై అవగాహన ఉన్న వర్గాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఆమె బంగ్లాదేశ్ పౌరురాలు కావడంతో కొత్త పాస్పోర్టు జారీ చేయాల్సిన బాధ్యత ఆ దేశానిదేనని చెబుతున్నాయి.
2024 ఆగస్టు 22న హసీనా దౌత్య పాస్పోర్టును బంగ్లాదేశ్ రద్దు చేసింది. అనంతరం 2025 ఫిబ్రవరి 16న ఆమె జాతీయ గుర్తింపు కార్డును కూడా నిలిపివేసినట్లు సమాచారం. దీంతో ప్రస్తుతం స్వదేశానికి తిరిగి వెళ్లేందుకు అవసరమైన అధికారిక ప్రయాణ పత్రాల సమస్య ఎదురవుతోంది. వీటిని జారీ చేయాల్సింది బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వమే కావడంతో ఇప్పుడు అందరి దృష్టి ఢాకా నిర్ణయంపై పడింది.
అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల ప్రస్తావన
పాస్పోర్టు, జాతీయ గుర్తింపు కార్డు జారీ అనేవి బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం, ఆ దేశ పౌరురాలైన హసీనాకు మధ్య ఉన్న అంశాలని సంబంధిత వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. అప్పగింత ప్రక్రియ మాత్రం ప్రత్యేకమైన న్యాయపరమైన వ్యవహారమని చెబుతున్నాయి. ఈ రెండింటినీ ఒకదానితో మరొకటి ముడిపెట్టకూడదని అభిప్రాయపడుతున్నాయి.
ఐక్యరాజ్యసమితి సార్వత్రిక మానవ హక్కుల ప్రకటన (Universal Declaration of Human Rights) ప్రకారం ప్రతి వ్యక్తికి తన దేశాన్ని విడిచి వెళ్లే, తిరిగి స్వదేశానికి చేరుకునే హక్కు ఉందని ఈ వర్గాలు గుర్తుచేస్తున్నాయి. బంగ్లాదేశ్ కూడా భాగస్వామిగా ఉన్న అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల నిబంధనలను ఈ సందర్భంగా ప్రస్తావిస్తున్నాయి.
హసీనా తిరుగు ప్రయాణంపై ఉత్కంఠ!
ఒకవైపు డిసెంబరులో స్వదేశానికి తిరిగి వస్తానని హసీనా చెబుతుండగా.. మరోవైపు ఆమెను అప్పగించాలని బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం పట్టుబడుతోంది. రెండోసారి పాస్పోర్టు కోసం విజ్ఞప్తి చేసిన నేపథ్యంలో ఢాకా ప్రభుత్వం ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకుంటుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది. ఆమెకు కొత్త ప్రయాణ పత్రాలు జారీ చేస్తారా? స్వచ్ఛందంగా స్వదేశానికి వెళ్లేందుకు మార్గం సుగమం చేస్తారా? లేక అప్పగింత అంశాన్నే ముందుకు తీసుకెళ్తారా? అన్నది వేచి చూడాలి. ఈ పరిణామాలు బంగ్లాదేశ్ అంతర్గత రాజకీయాలతోపాటు భారత్-బంగ్లాదేశ్ దౌత్య సంబంధాలపైనా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.